سالروز تولد پدر علم حسابداری ایران دکتر فضل الله اکبری + زندگینامه

دکتر فضل‌الله اکبری(تولد: دوم اردیبهشت 1300 وفات: 13 فروردین ماه 1384)

عضو هیئت علمی و رئیس پیشین دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی(مدیریت) دانشگاه تهران و نخستین استاد حسابداری در ایران، ملقب به "پدرحسابداری" ایران.

زندگی‌نامه

دکتر فضل الله اکبری در دوم اردیبهشت سال 1300 هجری شمسی برابر با سوم ماه رمضان المبارک سال 1339 هجری قمری در شهر گلپایگان چشم به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی خود را در شهرستان گلپایگان و دوره دبیرستان را در دبیرستانهای ادب، صارمیه و سعدی اصفهان طی کرد

همزمان با تحصیل در دبیرستان و پیش از آن به یادگیری علوم قدیمه نزد پدر بزرگ مادری خود مرحوم حاج فخرالعلما پرداخت و پس از آن در اصفهان از حضور استادانی چون فضل‌الله همایی و برادر او استاد جلال همایی و آقای مبارکه‌ای بهره‌مند شد. همچنین وی نزد پدربزرگ و پدر خود، حساب، ریاضی، حساب سیاق نقدی و جنسی فرا گرفت.

دکتر فضل‌الله اکبری پس از دریافت دیپلم متوسطه، در دانشکده حقوق دانشگاه تهران ادامه تحصیل داد و مدرک کارشناسی خود را از این دانشکده گرفت.

سپس به استخدام شرکت ملی نفت درآمد و با مرحوم حییم در تهیه فرهنگ لغات انگلیسی به فارسی همکاری داشت. پس از آن و در اوایل دهه 1330 در مقطع فوق لیسانس در مؤسسه علوم اداری و بازرگانی دانشکده حقوق دانشگاه تهران به ادامه تحصیل پرداخت و مدرک خود را در رشته علوم اداری و بازرگانی دریافت نمود. پس از آن وی با بهره‌مندی از بورس تحصیلی به ایالات متحده آمریکا رفت و در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و دانشگاه استانفورد در مقطع دکتری به تحصیل پرداخت و در رشته مدیریت بازرگانی با گرایش حسابداری موفق به دریافت مدرک دکتری خود شد.

بعد از دریافت مدرک دکتری خود به ایران بازگشت و مشغول به تدریس در مؤسسه علوم اداری شد و در سال ۱۳۳۷ به عنوان اولین مدرس حسابداری با درجه دانشیاری به عضویت هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران در آمد.

دکتر اکبری درباره این دوران از زندگی خود و چگونگی برخورد با رشته حسابداری در آن سالها در ر مصاحبه ای با مجله حسابدار (دکتر فضل الله اکبری، 1378، سرگذشت یک استاد و سرگذشت یک علم)، و بعد در مقاله ای در سال 1378 درباره چگونگی شروع تدریس حسابداری در دانشگاه تهران برای چاپ در مجله حسابرس (دکتر فضل الله اکبری، 1378، چگونگی تدریس حسابداری...) چنین می‌گوید:

" همیشه فکر می کنم آدمی تا اندازه ای به جایی راه می برد که مقدر است . سرانجام هم وضعیتی پیش آمد که بتوانم از بورسی در این رشته بهره مند شوم. بدین ترتیب عملا به قلمروحسابداری وارد شدم... پس از مراجعت از خارج، دانشگاه تهران اعلا م کرد که برای تدریس رشته های حسابداری و حسابرسی دانشیار می پذیرد و من برای این کار داوطلب شدم.

من تنها داوطلب بودم. ... باید اذعان کنم در آن زمان دو- سه نفری بودند که بیش از من حسابداری می دانستند و تجربه بیشتری هم داشتند، ولی چون داشتن درجه دکتری یکی از شرایط استخدام بود با وجود علا قه ای که داشتند، واجد شرایط و داوطلب نشدند.

 سال ها حسابداری به عنوان رشته‌ای قابل قبول برای تدریس در دانشگاه شناخته نمی‌شد. تا سال ۱۳۳۳ در هیچ دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی حسابداری رسماً تدریس نمی‌شد. متأسفانه در ایران آن زمان، اغلب افراد به جهت عدم اطلاع کافی از محتوای دروس مزبور، علوم مالی و حسابداری را در سطح سایر رشته‌های دانشگاه به حساب نمی‌آوردند. محتوای رشته حسابداری، اهمیت و لزوم آن در انتظام امور سازمانها و تأثیر آن در پیشرفت کشور، سالها همچنان ناشناخته باقی‌ماند.

در سال ۱۳۳۴ که داوطلب تدریس حسابداری در دانشگاه شدم، یکی از اولیای دانشگاه گفت شک دارد جایگاه تدریس حسابداری در دانشگاه باشد و اضافه کرد در گذشته هم حسابداری در سال ششم رشته تجارت دبیرستانها تدریس می‌شده است و اگر حسابداری را رشته‌ای دانشگاهی بشناسیم بزودی داوطلبانی هم برای تدریس خانه‌داری، گله‌داری و باغداری پیدا می‌شوند؛ دانشگاه را تدریس حساب کافی است.

دو - سه سالی طول کشید تا با مراجعات مکرر و مستمر، ارائه شرح دروس حسابداری و رشته‌های مختلف آن، اهمیت و فرق آن را با حساب و ریاضی توجیه کنم و توضیح دهم. بالا خره قرار شد در دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران برای انتخاب و استخدام یک نفر دانشیار اقدام کنند.

در طول سال 1342 توضیحاتم رییس وقت دانشگاه تهران را متقاعد و مصمم کرد که دانشگاه تهران، مانند بسیاری از مهمترین دانشگاههای جهان، و به لحاظ نیاز کشور، می باید دانشکده ای برای آموزش و تحقیقات مدیریت داشته باشد. در ابتدای شهریور 1343 شادروان دکتر صالح رییس دانشگاه، در جلسه ای پرشور و با مخالفتهای بسیار، بالا خره تاسیس دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی را به تصویب شورایعالی فرهنگ رسانید.... مخالفتها با تاسیس این دانشکده، اولین در نوع خود در کشور، بیشتر از ناشناخته بودن مدیریت به عنوان رشته ای از دانش ناشی می شد."


دکتر فضل‌الله اکبری پس از تأسیس دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران، به مدت ۸ سال رئیس این دانشکده بود. پس از سال ۱۳۵۰، به سمت معاون آموزشی و پژوهشی وزارت علوم و آموزش عالی برگزیده شد و همزمان به تدریس رشته حسابداری در دانشگاه‌ها و موسسات مختلف آموزش عالی به ویژه بانک ملی ایران پرداخت. در این دوره با شرکت اطلا عات اعتباری که به وسیله بانک مرکزی تاسیس شده بود، نیز همکاری داشت.

در فاصله سالهای 53-1350 که در وزارت علوم به کار اشتغال داشت، خدمات گسترده ای در زمینه ارزشیابی مدارک تحصیلی و ارزیابی علمی دانشگاهها و مراکز علمی کشور به انجام رسانید. وی در اواخر سال 1353 به دانشگاه تهران بازگشت و به عنوان استاد دانشکده علوم اداری و بازرگانی دانشگاه تهران در سمت معاون و قائم مقام رییس دانشگاه تهران به کار ادامه داد.

دکتر اکبری پس از انقلاب در اوایل سال ۱۳۵۸ در سمت استادی دانشگاه بازنشسته شد. از اوایل دهه ۱۳۶۰ سازمان حسابرسی این افتخار را یافت تا از همکاری ایشان با مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی این سازمان برخوردار شود. کتب و مقالات مختلفی که در این دوران توسط ایشان تالیف و تدوین و توسط سازمان حسابرسی منتشر شده است که از دستاورد این دوران پربار است.

دکتر فضل‌الله اکبری در اواخر دهه ۱۳۶۰ به آمریکا مسافرت کرد و به مدت دو سال با سمت استادی در دوره‌های فوق لیسانس دانشکده مدیریت بازرگانی دانشگاه استانفورد به تدریس پرداخت. پس از آن به انگلستان رفت و یک سال نیز در دانشکده مدیریت دولتی تدریس داشت.

وی از اواسط دهه ۱۳۷۰ به ایران بازگشت و همچنان همکاری خود رادر زمینه تحقیق و تألیف با مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی ادامه داد. کتاب بررسی تحلیلی دکتر اکبری در سال ۱۳۸۱ به عنوان کتاب درخور تقدیر برگزیده و به وسیله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم هفته کتاب مورد تقدیر قرار گرفت.

نقش فردی دکتر فضل الله اکبری در توسعه دانش حسابداری در ایران به نحو قاطع تعیین کننده بوده است. این نقش به گفته خود ایشان محصول «علاقه به کار» و به قضاوت آنانی که او را از نزدیک می شناختند محصول احساس «مسیولیت» نسبت به توسعه و پیشرفت جامعه و «ایمان» به چاره جوییها و راه گشایی های «علم» نیز بوده است. زنده یاد دکتر فضل الله اکبری در 13فروردین1384 جان به جان آفرین تسلیم کرد و در قطعه 229 بهشت زهرا به خاک سپرده شد. از ایشان 4 فرزند، 2پسر و 2 دختر، به یادگار باقی مانده است.

سوابق آموزشی

·         دکترا، مدیریت بازرگانی با گرایش حسابداری، دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، ایالات متحده آمریکا

·         کارشناسی ارشد، علوم اداری و بازرگانی، دانشگاه تهران، ایران

·         کارشناسی، حقوق، دانشگاه تهران، ایران

کتاب‌ها

  • حسابداری صنعتی، دانشگاه تهران، با تجدید چاپ به دفعات و توسط ناشران دیگر، ۱۳۳۸
  • اصول حسابداری، دانشگاه تهران، با تجدید چاپ به دفعات، ۱۳۴۰
  • تجزیه و تحلیل صورتهای مالی، سازمان حسابرسی، با پنج بار تجدید چاپ و تجدیدنظر، ۱۳۶۶
  • حسابداری بازرگانی، دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی، ۱۳۵۴
  • تهیه بودجه بازرگانی و صنعتی، انتشارات فروردین، ۱۳۶۵
  • حسابداری استهلاک، سازمان حسابرسی، اولین چاپ ۱۳۷۱، چاپ هفتم، ۱۳۸۰
  • فرهنگ اصطلاحات حسابداری (انگلیسی- فارسی)، سازمان حسابرسی، جلد اول، ۱۳۷۶
  • بررسی تحلیلی یا استفاده از تجزیه و تحلیل صورتهای مالی در حسابرسی، سازمانحسابرسی، ۱۳۷۹

مقاله‌ها

  • سرگذشت یک استاد و سرگذشت یک علم (مصاحبه با مجله حسابدار- مرداد ۱۳۷۲)
  • تجزیه و تحلیل صورتهای مالی (حسابرس ۳، مجموعه مقالا ت- تابستان ۱۳۷۴)
  • واژه سرنوشت ساز (فصلنامه حسابرس شماره ۱، زمستان ۱۳۷۷)
  • نوبت من نیست (فصلنامه حسابرس شماره ۳، بهار ۱۳۷۸)
  • به یاد دوست (مجله حسابدار، شماره ۱۳۲، شهریور۱۳۷۸)
  • چگونه تدریس حسابداری در دانشگاه برای اولین بار شروع شد (فصلنامه حسابرس شماره ۴ و ۵، پاییز و زمستان ۱۳۷۸)
  • آموخته‌های آموخته را نیاموختیم (فصلنامه حسابرس شماره ۹، زمستان ۱۳۷۹)
  • مصطفی علی مدد: اندیشمندی پرمایه، پرکار و پربار (فصلنامه حسابرس شماره ۱۶، مهر و آبان ۱۳۸۱)
  • نرفته‌ام (فصلنامه حسابرس شماره ۲۳، بهار ۱۳۸۳)
  • منتخبات حسابرس (فصلنامه حسابرس شماره ۲۳، بهار ۱۳۸۳)

جوایز علمی

  • کتاب اصول حسابداری جلدهای 1 و 2 تألیف مشترک با آقای نظام الدین ملک آرایی به عنوان کتاب سال 1371 دریافت تقدیرنامه و جایزه از رئیس جمهور
  • کتاب بررسی تحلیلی یا استفاده از تجزیه و تحلیل در حسابرسی تألیف مشترک با آقای دکتر فضل الله اکبری در نوزدهمین دوره انتخاب کتاب سال به عنوان کتاب درخور تقدیر در سال 1379
  • دریافت تقدیرنامه و جایزه به مناسبت پژوهشها و خدمات انجام شده از مراجع مختلف از جمله سازمان حسابرسی و وزارت نیرو

عضویت در مجامع حرفه ای

  • پذیرش در اولین دوره، به عنوان حسابدار رسمی در سال 1380
  • عضویت در هیئت عالی انتظامی جامعه حسابداران رسمی ایران
تاریخ:1396/2/3

منبع:آفتاب + ویکیپدیا

: آفتاب + ویکیپدیا
آمار بازدید:413
گروه خبری:
.
لیست اخبار(تمام اخبار)
پیشخوان خبر
آرشیو اخبار
(تمام مطالب) کاربران